Categoriearchief: Opinies

Opinies en Analyses van ons of anderen. Niet een statement vanuit CODEROOD als geheel.

Code Rood is solidair met Kick Out Zwarte Piet!

De afgelopen weken is net als vorige jaren rondom de intocht van Sinterklaas een beerput aan racisme pijnlijk blootgelegd. Mensen die zich publiekelijk uitspreken tegen de racistische karikatuur Zwarte Piet en voor een Sinterklaasfeest voor iedereen zijn vanuit racistische motieven op grote schaal belasterd, geïntimideerd en aangevallen. Deze verwerpelijke gebeurtenissen zijn onderdeel van een groter geheel aan racistische ‘incidenten’ die duidelijk vallen in een zorgwekkend jaarlijks terugkerend patroon.

Van Eindhoven tot aan Groningen en van Rotterdam tot aan Leeuwarden werden demonstraties van de anti-racisme demonstranten van KOZP op schokkende wijze aangevallen en bedreigd door agressieve omstanders, hooligans, rechtsextremisten en neo-nazi’s. In sommige gevallen werden KOZP demonstranten in meer of mindere mate gefaciliteerd en beschermd door gemeentes en politie. Maar in meerdere gevallen zoals in Den Haag, Nijmegen, Den Helder en Rotterdam kozen lokale politici en politie er voor om de anti-racistische demonstraties op verscheidene manieren te hinderen of onmogelijk te maken. Racisme komt dus niet alleen van de kant van extremistische belagers, maar wordt gefaciliteerd door instituties die genormaliseerde racistische vertoningen beschermen en niet de anti-racistische demonstranten. Het is belangrijk dat we dit erkennen en ons er luid en duidelijk over uitspreken. Wegkijken is geen optie.

Racisme, onderdrukking, uitbuiting, de vernietiging van leefomgevingen en klimaatverandering staan niet los van elkaar. Het is van groot belang dat we ons verdiepen in de systemen die klimaatchaos veroorzaken. Het klimaatprobleem is geen probleem van de afgelopen paar jaar, maar het gevolg van eeuwenlange zeer gewelddadige koloniale overheersing en uitbuiting van mens en natuur. In 2017 voerden wij actie bij de OBA kolenoverslag in Amsterdam, de tweede grootste kolenhaven van Europa. De OBA importeert zogenaamde bloedkolen uit mijnen uit Colombia en Zuid-Afrika. In deze winningsgebieden zijn duizenden mensen van hun land en leven beroofd voor bloedgeld. In 2018 voerden we actie tegen Shell in Groningen. Een bedrijf dat overal ter wereld fossiele brandstoffen op criminele en destructieve wijze rooft uit het leefgebied van mensen met grote gevolgen voor de lokale bevolking en het klimaat. Zo meldt Amnesty dat Shell een rol speelde bij meerdere moorden, verkrachtingen, martelingen en verbrandingen van dorpen door paramilitaire eenheden in het Nigeriaanse Ogoniland.

Ook de gevolgen van klimaatdestructie zijn niet eerlijk verdeeld: Wereldwijd ervaren indigenous people en niet-witte mensen de meeste en ernstigste gevolgen. Zij lijden het meest onder geweld, vervuiling, overstromingen, droogtes, toenemend extreem natuurgeweld en ontbossing. Miljoenen mensen (grotendeels van kleur) per jaar zijn in de afgelopen decennia ontheemd door klimaatrampen en de cijfers stijgen alsmaar.

De klimaatbeweging en de anti-racisme beweging zijn inherent aan elkaar verbonden. Klimaatrechtvaardigheid kan alleen gerealiseerd worden als we onderliggende patronen van racisme, onderdrukking en uitbuiting herkennen, erkennen en aanpakken. Wij roepen iedereen in de beweging op zich solidair te tonen met de anti-racisme strijders van Nederland en zich actief uit te spreken tegen racisme en de racistische karikatuur zwarte piet.

Toon je solidair door deze open brief te ondertekenen. Steun KOZP financieel hier, voor alle rechtszaken en acties.

Foto: KOZP

Wat doen wij zelf?

Om anti-racistisch te zijn, zullen we ook naar onszelf moeten kijken. Ook binnen onze beweging is het belangrijk dat we witte privileges en (vormen van) racisme leren herkennen en actief bestrijden. Dat gaat niet vanzelf. Het is van belang dat wij, en met name witte mensen, de ongemakkelijkheid niet uit de weg gaan, dat witte mensen leren luisteren naar de ervaringen van mensen van kleur. Zodat we kunnen leren en groeien als mensen en als beweging. Zwarte Piet is onderdeel van de koloniale structuur in Nederland. Velen van ons zijn hier bewust van geworden door het dappere activisme van KOZP, Zwarte Piet Is Racisme en mensen als Quinsy Gario, Jessy de Abreu, Mitchell Esajas, Naomi Pieter, Olave Basabose, Jerry Afriyie, Arzu Aslan, maar ook door dekoloniale activisten binnen Code Rood zoals Talissa Soto en Chihiro Geuzebroek, naast vele anderen. Wij zijn hier dankbaar voor. De komende tijd zullen we verdere plannen uitwerken voor structurele trainingen op het gebied van racisme, diversiteit, privileges en macht.

—Deze tekst geeft invulling aan het doel om ons in te zetten voor ‘een klimaatbeweging die zich verbreedt door samenwerking te zoeken met andere groepen die ook strijden voor een meer rechtvaardige wereld’, zoals omschreven in het Code Rood raamwerk uit 2016—

 

Nood breekt wet


Foto: Tim Wagner

“Genoeg is genoeg!” De inwoners van de noordelijkste provincie van Nederland zijn het wachten zat. Zij wonen op de grootste gasbel van Europa en dát weten ze. Scheuren in hun muren, verzakte gevels, panden die onbewoonbaar zijn. En toch gaat de gaswinning door. Samen met zo’n 600 klimaatactivisten uit heel Europa leggen de Groningers vanaf vandaag de gaswinning twee dagen lam met een zitblokkade. 

Van nature zoeken Groningers geen problemen. Ze houden niet van protesteren. In Nederland staan ze bekend als ‘nuchtere Groningers’. Hun motto is: doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg. Maar vandaag blokkeren ze een cruciale schakel in de gasproductieketen in Groningen. Dat mag niet. Het is illegaal. Maar hoe staat dat in verhouding met wat zij ervaren, elke gasbeving weer? Er waren al meer dan 1.100 bevingen. Sinds 2012 is er al minstens 84.000 keer schade gemeld.  

Wegversperring

Al jarenlang strijden de Groningers voor hun rechten: een recht op een veilig huis zonder gasbevingen. En het recht op vergoeding van de schade aan hun huizen. Op beide kregen ze geen gehoor. Nu luistert de overheid, maar het gaat nog steeds mondjesmaat. Economische belangen gaan nog steeds voor. Woon je toevallig op een plek waar fossiele brandstof in de grond zit, heb je ‘dikke pech’. Foto’s waarmee je de schade aan je gevel aantoont, helpen niet. De NAM hangt letterlijk een grote poster voor de gevel om de schade te verhullen.

De tijd van het verhullen is voorbij. Als de overheid geen verantwoordelijkheid neemt, moeten we het zelf doen, vinden de Groningers. Daarom arriveren op dinsdagochtend 28 juli om 11 uur zo’n zevenhonderd mensen voor de poorten van de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM). Twee dagen lang versperren ze hier de weg voor vrachtwagens met het giftige aardgascondensaat.

Hun zitblokkade is gericht tegen de NAM, de exploitant van het Groningse aardgas. De NAM is eigendom van de oliemagnaten Shell en Exxon. Maar de actie is evengoed gericht tegen de Nederlandse overheid, die goud geld verdient met de aardgasbaten en niet over de brug wil komen. Gas is een bron van inkomsten voor de overheid en bovendien heeft Nederland een zeer wijdverbreid gasnetwerk. Nagenoeg alle huizen zijn voor hun verwarming en fornuis aangesloten op Gronings gas. Hetzelfde geldt voor zo’n anderhalf miljoen Belgen.

Steun

De Groningers krijgen steun van klimaatactivisten. Samen opereren ze onder de vlag van Code Rood. De klimaatactivisten zijn uit onder andere Nederland, België, Frankrijk, Duitsland, Engeland en Scandinavië toegestroomd. Onder hen bevinden zich ook mensen die – net als de Groningers – eigenlijk niet van problemen en protesteren houden. Toch stappen ook zij over hun reserves heen en blokkeren ze samen met de Groningers de uitrit van het NAM-tankenpark in Farmsum. 

De overheid zegt al bijna dertig jaar dat ze het klimaatprobleem via de markt willen oplossen. Er zijn subsidies om schone energie te stimuleren, maar nog steeds gaat er veel meer overheidssubsidie naar kolen, olie en gas. Wereldwijd gaat het om miljarden. Dat is dweilen met de kraan open. Overheden hebben zoveel moeite om de fossiele industrie beperkingen op te leggen, dat de optie niet eens ter sprake komt in klimaatonderhandelingen. Waarom mag de fossiele industrie nog steeds reclame maken? Waarom krijgen ze nog vergunningen voor nieuwe boringen, ook in Nederland?

NAM heeft zo lang mogelijk uitgesteld om te erkennen dat het de gasbevingen (aardbevingen klinkt alsof het een natuurlijk fenomeen is) veroorzaakt. Shell en Exxon wisten al in de jaren tachtig wat olie en gas deden met onze leefomgeving. Ze wisten toen al dat hun producten menselijk leven op veel plekken onmogelijk maken. Toch bleven hun businessmodellen gericht op winst maken. Nog meer winst.

Nu het kalf bijna verdronken is, nu het water de Groningers tot de lippen staat, laten overheid en fossiele bedrijven opeens van zich horen. En opvallend genoeg gebruiken ze vrijwel dezelfde woorden om de gemoederen van bewoners te sussen. Ze erkennen de schade, wekken de indruk dat ze iets doen, plakken een paar pleisters, maar het is niet genoeg. Elke vorm van urgentie ontbreekt. Korte termijnbelangen en geld gaan nog altijd voor.

Hoe eensgezind de wetenschap ook aantoont wat de oorzaak is van klimaatverandering, hoe onze leefomgeving ook achteruitgaat en beschadigd raakt, de fossiele industrie kachelt gewoon door. Met een stempel van goedkeuring van onze overheid.

En dan breekt nood wet.


Foto: Tim Wagner


Foto: Tim Wagner


Foto: Tim Wagner

CODE ROOD, de politiek, en de NGO’s

Nu de CODE ROOD actie dichterbij komt kregen wij vanuit een politieke partij de vraag wat wij zouden vinden als deze partij georganiseerd als ‘blok’ aanwezig is met vlaggen, leuzen, kleding van die partij. Hier een persoonlijk antwoord.
Het zal bij een partij in ons politieke bestel zeker een punt van discussie zijn of het past dat zij officieel zouden deelnemen aan een burgerlijk ongehoorzame actie. Maar andersom, ligt dit ook aan de kant van CODE ROOD enigszins gevoelig. En niet alleen bij een politieke partij, maar ook als het gaat om geprofessionaliseerde milieuorganisaties als bijvoorbeeld Milieudefensie of Greenpeace. Waarom? Het heeft te maken met wie en wat wij zijn, als collectief.
Als individuele deelnemers aan CODE ROOD bijvoorbeeld een vlag bij hun tent zetten, of een T-shirt dragen, dan is dat niet vreemd. Als het een grote groep wordt die duidelijk aanwezig wil zijn met het ‘merk’ van een bestaande partij, of NGO, dan zal dat echter bij veel andere deelnemers zekere irritaties opwekken. Het zou de indruk kunnen wekken dat zo’n partij of NGO, door prominent aanwezig te zijn, zich ‘eigenaar’ probeert te maken van een deel van CODE ROOD. Dat zou afbreuk doen aan de manier waarop onze beweging bewust in elkaar is gezet als collectief van onafhankelijke individuen.
CODE ROOD is een beweging van vrijwilligers waarin niemand zichzelf de baas voelt over anderen. Iedereen doet mee als volkomen vrij en onafhankelijk persoon. Het is een open ‘horizontale’ organisatie, waarin wij altijd besluiten proberen te nemen op basis van consensus, zonder een formele hiërarchie of leidersfiguren. Dit past bij ons doel om een breed scala van mensen te verwelkomen in onze actie.
Het is misschien minder ‘efficiënt’, maar al ons consensus-gepraat bij actieconferenties heeft ervoor gezorgd dat wij elkaar beter leren kennen, en beter met elkaar rekening kunnen houden, en dat wij ook elkaars verschillen accepteren. Het blijkt een zeer effectieve manier om een beweging te bouwen. Deze organisatievorm namen wij over van Ende Gelände in Duitsland, maar vele andere soortgelijke bewegingen gingen ons voor. Misschien doordat wij hiermee weinig plaats bieden aan extroverte ambitieuze alpha-mensen die graag de boventoon voeren, blijkt dat er binnen CODE ROOD (tot nu toe) juist verrassend veel plaats is voor meer introverte geesten om een rol te spelen.
Deelnemers van CODE ROOD zijn dat als persoon. Met respect voor de onderlinge verschillen. Wij stellen onze onafhankelijkheid zeer op prijs, in een wereld waar zelfs de wetenschap ten dele onder de invloed staat van het bedrijfsleven. Dit kan, omdat ons budget klein is, en zelfs onze actie helemaal met giften en vrijwilligerswerk bekostigd kan worden. Dat is onze kracht, en het is ook een belangrijk fundament onder onze legitimiteit.